français  english    mail

witte vrouwen

De Witte Vrouwen komen voor in de legendes en de mythologie van meerdere Europese landen waaronder Nederland, waar Manuela Luchtmeijer geboren is.

van een natuurverschijnsel...

Doorschijnende en vage vormen die, meestal in de avondschemering, in bossen of vlakbij water lijken te zweven: dit zijn de Witte Vrouwen. Het fenomeen wordt verklaard door mistflarden die vlak boven de grond blijven hangen en die tussen de bomen door glijden, dwalend en golvend op de luchtstroming, tot de zon opkomt en zij verdampen.

…tot legendes uit het noorden

De "Witte Vrouwen” (of “Witte Wieven” in de volksmond) vinden hun oorsprong in de Germaanse tijd. Het ging toendertijd in de eerste plaats om levende vrouwen die binnen de volkeren gerespecteerd werden voor hun waarzeggende gaven en uit wier midden priesteressen werden gekozen. Het bijvoeglijk naamwoord "witte" verwees indertijd niet naar de kleur maar naar de wijsheid, afgeleid van het werkwoord "wissen" of "weten". Na hun overlijden werd de herinnering aan deze wijze vrouwen geëerd op de grafheuvels waar zij begraven waren. Men geloofde toen dat de witte schimmen die rond de grafheuvels dwaalden hun goedaardige zielen waren die over het volk bleven waken.

Gedurende enkele eeuwen was de Witte Vrouw de dubbelzinnige heldin van allerlei legendes die per streek varieerden. Met de Middeleeuwen en de opkomst van de kerstening veranderde de reputatie van de Witte Vrouwen: zij werden beschouwd als heksen en hun duivelse invloed werd of gevreesd of aanbeden. De kerk beschouwde dit geloof eeuwenlang als heidens en vervolgde haar aanhangers.

Maar de Witte Vrouw hield ondanks alles stand en verschijnt tot op de dag van vandaag als een betoverend of spookachtig visioen in onze nachten en dromen...

het uitgangspunt van de kunstenares

Manuela Luchtmeijer suggereert met haar serie een nacht in de noordelijke nevels. Een eerste verschijning glijdt in een paarse schemering verlicht door de maan; naarmate de donkere nacht valt worden de vormen duidelijker en de huiveringen blauwer.

De dageraad brengt uiteindelijk het licht en de kleuren terug. Tijdens haar verdamping door de zon geeft de Witte Vrouw ons haar laatste met hoop gevulde boodschap: "Je Maintiendrai". *

Elk schilderij verbergt een drievoudige referentie: het verwijst tegelijkertijd naar een bepaalde legende of een moment van deze nevelachtige nacht, maar is ook en vooral een metafoor van een gebeurtenis of een fase uit het leven van de kunstenares.


* "Je Maintiendrai" (in het Frans) is tevens de wapenspreuk van het Koninkrijk der Nederlanden en betekent: "Ik zal handhaven".