français  english    mail

op het dromerige pad van de witte vrouwen door T. Baudel



Solo expositie
Dames Blanches
Galerie Ar
t Studio
Parijs, juni 2006

Zoals vele kunstenaars put Manuela Luchtmeijer inspiratie uit haar eigen levensgeschiedenis. Deze geschiedenis is tevens het uitgangspunt en één van de voornaamste thema's van haar serie over de Witte Vrouwen. Maar het is ons niet gegund te weten naar welke levensfase zij precies verwijst in elk schilderij; we kunnen hooguit een sombere of vrolijke sfeer onderscheiden. In plaats van een intieme kijk in haar leven krijgen we een drievoudige route door een nacht, een legende en een natuurverschijnsel voorgelegd.

De serie is bovenal neergezet in kleuren die een nachtelijk episode weergeven: de paarse gloed van een zonsondergang, de diep donkerblauwe nacht, de vlammende kleuren van de dageraad. Een mistflard die zich als een vage witte gedaante mee laat voeren door een nachtelijk briesje is het gemeenschappelijk onderwerp van elk schilderij. Deze vrouwelijke gedaantes zijn een suggestie, meer dan een directe illustratie van de Witte Dames, en hebben een rol gespeeld in de noordelijke mythologie en in het geboorteland van de kunstenares, waar ze als goede feeën of als heksen werden beschouwd.

Vorm en materie -levendige en sterke lijnen aangevuld met onregelmatige vlekken, dikke lagen olieverf- overheersen de afbeelding en verlenen aan elk doek zijn meerduidige karakter.

Als de vrouwelijke figuur al herkenbaar -en soms zelfs vrij detailleerd- onder het schildersmes vandaan komt, dan heeft deze niet als doel om een directe en naïeve betekenis aan het schilderij te geven. Ze helpt onze natuurlijke neiging om op de volgende beweging van een ongebalanceerde vorm te anticiperen; het gaat om het geven van een dynamiek aan een, op het eerste gezicht, "stil" leven.

Deze dynamiek moet dus meer als een abstracte vorm in beweging worden beschouwd dan als de letterlijke afbeelding van een vrouwenfiguur, zelfs als deze natuurlijkerwijs in harmonie is met het veelzijdige onderwerp van het schilderij.

Het streven om beweging te creëren in een immobiele afbeelding is ingegeven door de oosterse kalligrafie. Manuela heeft namelijk Japanse taal- en letterkunde gestudeerd aan het Institut National des Langues et Civilisations Orientales (INALCO) in Parijs. Naast haar studie Japans heeft ze jarenlang de oosterse kalligrafie en schilderkunst beoefend en wendde deze techniek aan binnen verschillende kunstvormen: gemengde technieken van Chinese inkt / pastel / olieverf voor klassieke of moderne werken, of mozaïek, een materie vol uitdaging.

De zorgvuldige voorbereiding van de achtergrond in verschillende lagen verf kan soms maandenlang duren, maar is de noodzakelijke inleidende fase voor de creatie van elk schilderij; deze fase kan vergeleken worden met de meditatie die voorafgaat aan de dynamische penseelstreken in de oosterse kalligrafiekunst. De snelle afbeelding van de witte figuur op het doek staat in schril contrast met de traagheid van de voorbereidende fase en gebeurt in een soort trance. Het geeft zo de tegenstrijdige en vervliegende impressies weer die de inspiratiebron van elk schilderij vormen, en die uitstekend uitgedragen worden door het mythologische thema van de Witte Vrouwen.

De drie verschillende thema's binnen elk schilderij, en ook de hele serie op zichzelf, vinden hun ultieme samenhang in een beschrijving van de drie paden die in onze dromen tot ons komen: de nacht, het mysterie van de natuur, en onze persoonlijke of gemeenschappelijke geschiedenis.

(Expositie"Dames Blanches", 24 juni-7 juli 2006, Parijs)

*lees meer: wie zijn de witte vrouwen?